مرکز آمار اعلام کرد تورم نقطهبهنقطه فروردین ماه به ۷۳.۵ درصد رسید. بر اساس این گزارش، تورم سالانه فروردین ۵۳.۷ درصد و تورم ماهانه این ماه نیز ۵ درصد بوده است. این اعداد، در کنار جزئیات مربوط به اقلام خوراکی، تصویر نگرانکنندهای از تداوم فشار قیمتی بر خانوارها ارائه میدهد؛ فشاری که در بخش غذا و معیشت بسیار شدیدتر است.
تورم کل در مسیر رشد؛ ماهانه یعنی شتاب
تورم ماهانه ۵ درصد برای فروردین یعنی قیمتها فقط «در حال ماندن روی سطح بالا» نیستند، بلکه در همان مقطع هم شتاب گرفتهاند. وقتی تورم ماهانه به شکل مستمر بالا بماند، تورم سالانه معمولاً با فاصله زمانی کوتاهتر بالا میرود و کنترل آن دشوارتر میشود.
شکاف خطرناک بین تورم عمومی و تورم خوراکیها
بخش کلیدی خبر، رقم تورم نقطهبهنقطه خوراکیها (۱۱۵ درصد) است. یعنی هزینههای مربوط به سبد غذایی نسبت به سال قبل بیش از دو برابر شده است. این اتفاق از دو جهت اهمیت دارد:
- اول: خوراکیها معمولاً سهم بالاتری از هزینه خانوارهای کمدرآمد دارند؛ بنابراین اثر تورم، در عمل، نابرابر و شدیدتر روی دهکهای پایین مینشیند.
- دوم: وقتی خوراکیها چنین رشدی نشان میدهند، معمولاً یعنی فشار از زنجیرههای تأمین (از تولید تا توزیع) و یا از نوسان نرخ ارز و هزینههای ورودی به قیمت مصرفکننده منتقل شده است.
خوراکیها؛ موتور اصلی این تورم
در ادامه، گزارش میگوید تورم سالانه خوراکیها ۷۴.۸ درصد است. این رقم نیز بالاتر از تورم سالانه کل (۵۳.۷ درصد) قرار میگیرد و عملاً نشان میدهد بحران قیمتی در حال حاضر بیشتر از آنکه «عمومی و پراکنده» باشد، معیشتی و متمرکز است.
یک پیام سیاسی-اقتصادی برای بازارها: کنترل انتظارات سخت است
ترکیب «بالا بودن نقطهبهنقطه» همراه با «تورم ماهانه ۵ درصد» معمولاً به این معناست که بازارها هنوز انتظارات تورمی را به طور کامل پس ندادهاند. در چنین شرایطی، حتی اگر شوک جدیدی وارد نشود، تورم ممکن است به دلیل رفتار قیمتگذاری در بازار و انطباق ضعیف با درآمد واقعی، همچنان پایدار بماند.
این گزارش از فروردین ماه، خبر از اقتصادی میدهد که در آن تورم عمومی ۷۳.۵ درصد است اما «فشار واقعی» در سفره مردم و بهویژه در اقلام خوراکی، به سطح ۱۱۵ درصد نقطهبهنقطه رسیده است. تورم ماهانه ۵ درصد نیز هشدار میدهد که روند رشد قیمتها در کوتاهمدت قطع نشده و کنترل آن بدون سیاستهای مؤثر بر انتظارات و هزینههای تولید/تأمین سخت خواهد بود.
