ایمان جلیلی/ استراتژیست برند و طراح کسب و کار / در روزهای اخیر، نرخ دلار آزاد و به تبع آن تتر، با شیبی قابل توجه از محدوده ۱65 هزار تومان تا سطح ۱۸۸–۱۸۹ هزار تومان افزایش یافت؛ حرکتی که همزمان با افزایش تنشهای سیاسی و انتشار اخبار مرتبط با درگیریهای محدود در تنگه هرمز و شایعاتی درباره حمله به بندر فجیره امارات رخ داد. با این حال، اتفاق غیرمنتظره در شامگاه گذشته رقم خورد؛ جایی که تتر بهطور ناگهانی تا حوالی ۱۷۸ هزار تومان سقوط کرد و سپس در محدوده ۱۸۱ هزار تومان به تعادل رسید. این رفتار قیمتی، پرسشهای جدی درباره رابطه واقعی اخبار ژئوپلیتیک و بازار ارز دیجیتال در ایران ایجاد کرده است.
آیا ریسک شروع جنگ همیشه به رشد قیمت منجر میشود؟
در نگاه اول، افزایش ریسک ژئوپلیتیک باید به رشد نرخ ارز منجر شود. اما تجربه بازار ایران نشان میدهد که قیمتها الزاماً به خود «خبر» واکنش نشان نمیدهند، بلکه به «برداشت معاملهگران از شدت، تداوم و پیامدهای اقتصادی خبر» حساس هستند. در این مورد خاص، بخشی از بازار احتمالاً افزایش تنش را از قبل پیشخور کرده و رشد قبلی قیمتها بازتاب همین انتظار بوده است. بنابراین با انتشار خبر ها، بهجای جهش جدید، شاهد شناسایی سود و تخلیه هیجان بودیم.
نقش ساختار تتر در نوسانات شدید
تتر برخلاف دلار نقدی، در بازاری با عمق کمتر و نقدشوندگی متفاوت معامله میشود. قیمت آن نهتنها تابع نرخ دلار آزاد، بلکه متأثر از رفتار صرافیهای رمزارزی، محدودیتهای عملیاتی، آربیتراژ و حتی ساعات کمعمق معاملات شبانه است. به همین دلیل، در شوکهای خبری، تتر میتواند نوسانات سریعتر و شدیدتری را تجربه کند.
پیام بازار: تنش کنترلشده یا بحران فراگیر؟
سقوط ناگهانی تتر میتواند نشانهای از این باشد که بازار، درگیریهای اخیر را محدود و کنترلشده ارزیابی کرده و احتمال وقوع یک بحران فراگیر را پایین دانسته است. در چنین شرایطی، بخشی از پرمیوم ریسک، از قیمتها خارج میشود و بازار در سطحی پایینتر به تعادل میرسد.
درس مهم برای مدیریت ریسک
رفتار اخیر تتر یک پیام روشن دارد: در بازارهای پرریسک، تصمیمگیری هیجانی و ورود یا خروج یکباره میتواند هزینهساز باشد. خرید و فروش پلهای، تنوعبخشی به داراییها، توجه به شکاف قیمت تتر و دلار و پرهیز از واکنش سریع به شایعات، از مهمترین اصول مدیریت ریسک در چنین شرایطی است.
