لیدا هادی؛ سردبیر فرابیمه/ میدان گازی پارس جنوبی بهعنوان بزرگترین منبع تأمین گاز ایران، نقشی بسیار فراتر از یک میدان انرژی در اقتصاد کشور ایفا میکند. این میدان بیش از ۷۰ درصد گاز مصرفی کشور را تأمین میکند و در عین حال حدود نیمی از خوراک مورد نیاز صنعت پتروشیمی ایران را در اختیار مجتمعهای فعال در عسلویه و پارس جنوبی قرار میدهد. به همین دلیل پارس جنوبی نهتنها ستون اصلی امنیت انرژی کشور به شمار میرود، بلکه یکی از مهمترین زیرساختهای ارزآوری اقتصاد ایران نیز محسوب میشود.7ف
ساختار مدیریتی و عملیاتی میدان
در قلب این ساختار عظیم انرژی، دو مجموعه کلیدی قرار دارند. شرکت نفت و گاز پارس مسئول توسعه فازهای مختلف میدان است و مجتمع گاز پارس جنوبی نیز بهعنوان بهرهبردار پالایشگاههای گازی، وظیفه فرآورش و آمادهسازی گاز تولیدی را بر عهده دارد. خروجی این چرخه تولید، علاوه بر تأمین گاز مورد نیاز کشور، خوراک اصلی صنایع پتروشیمی در منطقه پارس جنوبی را نیز فراهم میکند.
یوتیلیتی؛ زیرساخت پنهان اما حیاتی
پایداری تولید در پارس جنوبی تنها به استخراج گاز وابسته نیست. یکی از مهمترین حلقههای زیرساختی این منطقه، تأمین خدمات حیاتی صنعتی یا همان «یوتیلیتی» است؛ خدماتی مانند بخار، برق، آب صنعتی، هوای فشرده و سایر زیرساختهایی که بدون آنها فعالیت مجتمعهای پتروشیمی عملاً امکانپذیر نیست.
مبین انرژی؛ نبض فاز نخست پارس جنوبی
در فاز نخست منطقه پارس جنوبی، شرکت مبین انرژی خلیج فارس نقش تعیینکنندهای در تأمین یوتیلیتی ایفا میکند. این مجموعه حدود ۵۶ درصد از یوتیلیتی کل منطقه را تأمین میکند و در واقع زیرساخت حیاتی بسیاری از بزرگترین مجتمعهای پتروشیمی کشور را فراهم میسازد. مجتمعهایی مانند نوری، جم، آریاساسول، پردیس و زاگرس که سهم قابل توجهی در صادرات محصولات پتروشیمی ایران دارند، به خدمات زیرساختی این شرکت وابستهاند.
پتروشیمی دماوند؛ شریان توسعه در فاز دوم
در فاز دوم منطقه نیز پتروشیمی دماوند نقش مشابهی را بر عهده دارد. این مجموعه تأمینکننده زیرساختهای یوتیلیتی برای طرحهای توسعهای پتروشیمی در پارس جنوبی است و بسیاری از پروژههای جدید صنعتی در این منطقه برای آغاز فعالیت خود به ظرفیتهای آن وابستهاند. ارزش جایگزینی زیرساختهای ایجادشده در این مجموعه بین ۶ تا ۸ میلیارد دلار برآورد میشود که نشاندهنده اهمیت راهبردی آن در توسعه صنعتی منطقه است.
گلوگاه استراتژیک تولید صادراتی
اگر میدان پارس جنوبی منبع اصلی انرژی محسوب شود، مبین انرژی و پتروشیمی دماوند شریانهای حیاتی این اکوسیستم صنعتی هستند. هرگونه اختلال در تأمین یوتیلیتی میتواند به سرعت تولید در دهها مجتمع پتروشیمی را متوقف کند. از آنجا که محصولاتی مانند متانول، اوره و پلیاتیلن بخش مهمی از صادرات غیرنفتی ایران را تشکیل میدهند، پایداری زیرساختهای یوتیلیتی بهطور مستقیم با تداوم ارزآوری کشور پیوند خورده است.
یک زنجیره اقتصادی بههمپیوسته
از این منظر، پارس جنوبی تنها یک میدان گازی نیست، بلکه یک اکوسیستم صنعتی پیچیده است که در آن تولید گاز، زیرساختهای یوتیلیتی و صنایع پتروشیمی در کنار یکدیگر یک زنجیره اقتصادی عظیم را شکل دادهاند. در این زنجیره، پارس جنوبی منبع انرژی، مبین انرژی و دماوند ضامن پایداری تولید و مجتمعهای پتروشیمی بازوی اصلی ارزآوری اقتصاد کشور محسوب میشوند. حفظ پایداری این ساختار، به معنای حفظ یکی از مهمترین موتورهای اقتصادی ایران است.
