علیرضا هادی، مدیرعامل بیمه تجارتنو، در رویداد تخصصی «معماری تابآوری در صنعت بیمه» که با محوریت مدیریت نقدینگی در شرایط بحران برگزار شد، به بررسی مهمترین چالشهای مالی و عملیاتی شرکتهای بیمه در شرایط بیثبات اقتصادی پرداخت.
تأکید بر ماهیت «بازار ثانویه ریسک»
سخنان علیرضا هادی از یک نقطه تحلیلی مهم شروع میشود: تعریف صنعت بیمه به عنوان بازار ثانویه ریسک. این نگاه نشان میدهد که بیمهها معمولاً منشأ ایجاد ریسک نیستند، بلکه پیامد ریسکهایی را مدیریت میکنند که در بخشهای دیگر اقتصاد شکل گرفتهاند. به همین دلیل هرگونه اختلال در اقتصاد واقعی—از رکود و تورم گرفته تا بحرانهای اجتماعی یا اقتصادی—با فاصله زمانی در صورتهای مالی شرکتهای بیمه ظاهر میشود. اشاره او به رشتههایی مانند زندگی، درمان، اتومبیل و آتشسوزی نیز از این جهت مهم است که این رشتهها بیشترین تماس را با زندگی روزمره مردم دارند و بنابراین نوسانات اقتصادی سریعتر در آنها دیده میشود.
ریسک نقدینگی؛ چالش پنهان صنعت بیمه
یکی از محورهای اصلی سخنان هادی ریسک نقدینگی است؛ موضوعی که در صنعت بیمه گاهی کمتر از ریسکهای فنی مورد توجه قرار میگیرد. او به درستی اشاره میکند که در رشتههایی مانند شخص ثالث و بدنه، ریسک فقط به وقوع خسارت محدود نمیشود، بلکه نحوه وصول حقبیمه نیز میتواند فشار نقدینگی ایجاد کند. تقسیط حقبیمه، تأخیر در پرداخت یا ناتوانی بیمهگذار در ایفای تعهدات مالی، در شرایط بحران اقتصادی میتواند باعث شود شرکت بیمه با فاصله زمانی میان دریافت حقبیمه و پرداخت خسارت مواجه شود. این مسئله بهویژه در زمانی که خسارتها افزایش مییابد، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
چالش کفایت ذخایر در شرایط تورمی
بخش دیگری از سخنان هادی به موضوع ذخایر فنی و کفایت سرمایه مربوط میشود. او ضمن مثبت ارزیابی کردن حرکت به سمت دقیقتر شدن محاسبه ذخایر، یک دغدغه کلیدی را مطرح میکند: آیا ذخایر فعلی واقعاً قادر به پوشش تعهدات آینده هستند؟ این پرسش در اقتصادهای تورمی اهمیت ویژهای دارد. مثال او درباره بیمه درمان نشان میدهد که اگرچه نرخگذاری بر اساس ضوابط بیمه مرکزی انجام میشود، اما افزایش واقعی هزینههای درمان در شرایط بحران یا جهشهای قیمتی ممکن است با سرعت بیشتری از مفروضات محاسباتی رشد کند. در چنین شرایطی، فاصله میان ذخایر ثبتشده و هزینه واقعی خسارت میتواند بهتدریج در صورتهای مالی نمایان شود.
اهمیت نقدشوندگی داراییها در زمان بحران
نکته مهم دیگری که هادی مطرح میکند، تفاوت میان کفایت ذخایر و نقدشوندگی آنها است. در واقع او به یک مسئله کلیدی در مدیریت مالی شرکتهای بیمه اشاره میکند: وجود ذخیره روی کاغذ لزوماً به معنای توانایی پرداخت فوری خسارت نیست. اگر داراییهای پشتیبان ذخایر در داراییهای کمنقدشونده مانند برخی سرمایهگذاریهای بلندمدت یا املاک قرار داشته باشد، در شرایط بحران تبدیل آنها به نقدینگی ممکن است زمانبر باشد. بنابراین از نگاه او، مدیریت داراییها و نقدشوندگی منابع به اندازه محاسبه دقیق ذخایر اهمیت دارد.
علیرضا هادی در بخش دیگری از سخنان خود به تجربه صنعت بیمه در بحران اشاره میکند و معتقد است زیرساختهای فناوری و خدمات آنلاین شرکتهای بیمه توانستهاند تا حد زیادی پایدار باقی بمانند. این موضوع نشان میدهد که صنعت بیمه در حوزه تابآوری عملیاتی و فناوری تا حدی پیشرفت کرده است. با این حال، او به یک نقطه آسیبپذیر اشاره میکند: فشار اقتصادی بر شبکه فروش. کاهش فروش بیمهنامه میتواند درآمد نمایندگان و کارگزاران را کاهش دهد و در بلندمدت حتی بر توان شبکه توزیع در جذب مشتریان جدید تأثیر بگذارد.
ضرورت گفتوگوی شفاف با بیمهگزاران
جمعبندی سخنان مدیرعامل بیمه تجارتنو بر اهمیت تعامل شفاف میان شرکت بیمه، شبکه فروش و بیمهگزاران متمرکز است. پیشنهاد او برای طراحی سازوکارهایی مانند پرداخت مرحلهای حقبیمه یا مدیریت توافقی پرداخت خسارتها نشان میدهد که در شرایط بحران، رویکرد صرفاً قراردادی ممکن است کارآمد نباشد و صنعت بیمه نیازمند نوعی انعطاف عملیاتی است. این نگاه میتواند به حفظ رابطه میان بیمهگر و بیمهگذار کمک کند و در عین حال از فشار شدید نقدینگی بر شرکتها جلوگیری کند.
در مجموع، سخنان علیرضا هادی را میتوان تلاشی برای برجسته کردن ریسکهای مالی پنهان در صنعت بیمه در شرایط بحران دانست؛ بهویژه ریسک نقدینگی، فاصله احتمالی میان ذخایر و تعهدات واقعی، و آسیبپذیری شبکه فروش. تأکید او بر نقدشوندگی داراییها و تعامل شفاف با بیمهگزاران نشان میدهد که تابآوری صنعت بیمه صرفاً به مقررات و ذخایر فنی وابسته نیست، بلکه به نحوه مدیریت منابع مالی و روابط با ذینفعان نیز وابسته است. این رویکرد اگر در سطح کلان صنعت نیز مورد توجه قرار گیرد، میتواند به افزایش پایداری مالی شرکتهای بیمه در مواجهه با شوکهای اقتصادی کمک کند.
